Moderne vs. Hedendaagse vs. Minimalistische kunst: Eindelijk uitgelegd
Francisco Barbero
Je staat voor drie prints waar je van houdt en je bevriest. De ene wordt modern genoemd, de andere hedendaags, de derde minimalistisch, en voor jouw oog ziet het er allemaal gewoon uit als goede kunst voor aan de muur. Verkopers gebruiken de woorden alsof ze hetzelfde betekenen. Dat doen ze niet. Het verschil tussen moderne, hedendaagse en minimalistische kunst komt neer op twee simpele dingen: wanneer het werk is gemaakt en wat de kunstenaar het belangrijkste vond tijdens het maken ervan. Als je die twee ideeën helder hebt, zijn de termen binnen 5 minuten niet langer intimiderend.
Hier is de korte versie voordat we er dieper op ingaan. Moderne kunst beslaat ongeveer 100 jaar, van de jaren 1860 tot de late jaren 1960. Hedendaagse kunst is alles daarna, de kunst van nu. Minimalistische kunst is een specifieke stijl die in de jaren 1960 ontstond en het werk terugbrengt tot bijna niets. Een print kan dus meer dan één van deze dingen tegelijk zijn, en precies daarom lopen de termen bij het afrekenen door elkaar. Laten we ze uit elkaar halen, zodat je met een gerust hart kunt winkelen.
Het antwoord in 30 seconden
Als je maar één alinea onthoudt, laat het dan deze zijn. Modern is een historische periode. Hedendaags is een bewegende deadline die altijd "nu" betekent. Minimalistisch is een uiterlijk, geen datum. Het meeste van wat vandaag de dag als "moderne muurkunst" wordt verkocht, is eigenlijk hedendaags werk in een strakke, modern aanvoelende stijl, en dat is prima. Het label op een winkelpagina beschrijft een sfeer, niet een museale classificatie. Je koopt voor je gang, niet voor het archief.
| Term | Tijdsbestek | Waar het om draait | Snelle visuele aanwijzing |
|---|---|---|---|
| Modern | Jaren 1860 tot late jaren 1960 | Oude regels doorbreken, nieuwe manieren van kijken | Zichtbare penseelstreken, gedurfde kleuren, abstractie |
| Hedendaags | Late jaren 1960 tot nu | Het idee of de boodschap achter het werk | Mixed media, alles kan, actuele thema's |
| Minimalistisch | Ontstaan in de jaren 1960, nog steeds actueel | Terugbrengen tot de essentie | Eenvoudige vormen, weinig kleuren, veel lege ruimte |
Moderne kunst: de 100 jaar die de regels braken
Moderne kunst is niet "kunst die er nieuw uitziet". Het is een afgebakende periode in de geschiedenis. Volgens de uitleg van Britannica over de twee termen is moderne kunst werk dat grofweg tussen de jaren 1860 en de late jaren 1960 is gemaakt, en wordt kunst die daarna is gemaakt als hedendaags beschouwd. Dus wanneer een werk in de kunsthistorische zin echt "modern" is, is het waarschijnlijk gemaakt door iemand die er allang niet meer is.
Wat al die decennia met elkaar verbond, was een houding. Moderne kunstenaars stopten ermee de wereld exact na te bootsen. De Fransman Édouard Manet wordt vaak de eerste moderne kunstenaar genoemd omdat hij liet zien dat een schilderij slechts verf op een plat doek was, met penseelstreken en al, in plaats van die techniek te verbergen. Die ene verschuiving opende de deur voor de komende 90 jaar aan experimenten.
Die experimenten kregen namen, en die namen zijn de soorten moderne kunststijlen die je wel eens op feestjes voorbij hebt horen komen:
- Impressionisme (jaren 1870): losse, vlotte penseelstreken die het natuurlijke licht vangen. Denk aan zachte tuinen en wazige ochtenden.
- Kubisme (jaren 1900 tot 1910): Picasso en Braque die objecten uiteenrafelden in platte geometrische vlakken en meerdere hoeken tegelijk toonden.
- Surrealisme (jaren 1920): droomachtige, onmogelijke scènes uit het onderbewustzijn.
- Abstract Expressionisme (jaren 1940 tot 1950): enorme doeken van pure gebaren en kleur, geen onderwerp vereist.
Je zult merken dat deze soorten moderne kunststijlen een familie-uiterlijk delen: zelfverzekerd kleurgebruik, energie en de bereidheid om realisme los te laten. Dat is waarom een print in deze geest levendig aanvoelt aan de muur. Als een gedurfd, schilderachtig werk je aanspreekt, blader dan door de Modern & Hedendaagse Muurkunst collectie en merk op hoe de krachtigste werken nog steeds diezelfde rusteloze energie van ruim 100 jaar geleden uitstralen.
Hedendaagse kunst: alles wat er nu gebeurt
Hedendaagse kunst is het makkelijkst te definiëren en het moeilijkst vast te pinnen. De definitie is simpelweg "kunst van het moment", gemaakt van de late jaren 1960 tot vandaag. Het moeilijke is dat er niet één specifieke uitstraling is, want het hele punt van dit tijdperk is dat alles mag. Schilderkunst, fotografie, neon, geluid, sculpturen waar je doorheen kunt lopen; het telt allemaal mee.
Eén echte verschuiving onderscheidt hedendaags van modern, en dat is de moeite waard om te weten. Bij moderne kunst lag de focus nog grotendeels op hoe het werk eruitzag. Hedendaagse kunst verlegde de schijnwerpers naar het idee achter het werk, waarbij het voltooide object soms als minder belangrijk werd beschouwd dan de gedachte of het proces erachter. Daarom kan een hedendaags werk een enkele zin op een muur zijn, of een rustig kleurveld dat je uitnodigt om te vertragen en iets te voelen.
Voor in huis betekent "hedendaags" meestal dat de print recent is gemaakt en aansluit bij hoe we vandaag de dag leven en voelen. Het kan uitgesproken of rustig zijn, figuratief of abstract. De vrijheid is het kenmerk. Een hedendaags statement-stuk van 60x90 cm boven een bank oogt actueel en doelgericht, op een manier die een strikte reproductie uit een bepaalde periode soms niet kan.
Minimalistische kunst: wanneer minder echt het hele punt is
Minimalistische kunst is wat mensen het vaakst verkeerd beoordelen, dus laten we de betekenis van minimalistische kunst helder definiëren. Het Tate Museum beschrijft minimalisme als een extreme vorm van abstracte kunst die in de jaren 1960 in de VS werd ontwikkeld, opgebouwd uit eenvoudige geometrische vormen gebaseerd op het vierkant en de rechthoek. Er is geen verborgen verhaal om te ontcijferen. Zoals de schilder Frank Stella zei: "What you see is what you see."
De betekenis van minimalistische kunst is dus niet "een beetje saai" of "een print met wit erin". Het is een bewuste weglating. Geen narratief, geen symboliek, geen trucjes. De vorm, de kleur en de lege ruimte eromheen zijn het hele punt. Het MoMA omschrijft minimalistisch werk als eenvoudige geometrische vormen zonder representatieve inhoud, vaak gemaakt met industriële materialen en zelfs wiskundige systemen om de lay-out te bepalen. Die koelheid is de uitstraling, geen luiheid.
Dit is het deel waar iedereen over struikelt. Minimalisme ontstond tijdens de moderne kunstperiode in de jaren 1960, wat het technisch gezien een laat-moderne beweging maakt. Maar kunstenaars zijn nooit gestopt met het maken van minimalistisch werk, dus het leeft voort als een hedendaagse stijl. Zo kan één print eerlijk gezegd tegelijkertijd modern, hedendaags en minimalistisch worden genoemd. De termen zijn lagen, geen concurrerende hokjes.
Aan de muur verrichten minimalistische stukken stil en zwaar werk. Eén ingelijste lijntekening in een witte lijst van 40x50 cm kan een hele kamer verankeren, juist omdat het je oog een plek geeft om te rusten. Als je op zoek bent naar een rustige, gestripte uitstraling, dan sluit de Minimalistische Muurkunst collectie precies aan bij dit idee: een paar eerlijke vormen, veel ademruimte.
Dus welke hoort bij jou in huis?
Vergeet de labels even en kijk naar je werkelijke kamer. De juiste keuze gaat minder over kunstgeschiedenis en meer over hoeveel energie een ruimte kan bevatten.
